
TƯ LIỆU ÔN HSG 11 (II)
ÔN THI HSG NGỮ VĂN 11
|
SỞ GD - ĐT VĨNH PHÚC TRƯỜNG THPT VĨNHYÊN ________ĐỀ KHẢO SÁT CHUYÊN ĐỀ LẦN 2 LỚP 11 A 6 |
NĂM HỌC 2013 – 2014 Môn: Ngữ văn Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề) ------------------
|
Câu I (2,0 điểm)
Trong chương XV, Hạnh phúc của một tang gia (trích Số đỏ- Vũ Trọng Phụng), tác giả miêu tả từ xa “đám ma gương mẫu” trong câu văn lặp lại nhiều ẩn ý. Hãy chép câu văn và nêu rõ những ẩn ý Vũ Trọng Phụng muốn gửi đến người đọc qua chi tiết đó.
Câu II (3,0 điểm)
Anh, chị suy nghĩ gì về quan niệm sống sau đây:
“Chỉ có ước mơ mới giúp ta tạo dựng được tương lai”.
(Vic-to Huy-gô, nhà văn Pháp)
(Lưu ý: Viết bài luận khoảng 400 từ)
Câu III (5,0 điểm)
Tác phẩm Chí Phèo là hành trình người nông dân lương thiện bị tha hoá hay quá trình từ tha hoá tìm về cuộc sống lương thiện? Anh, chị hãy trình bày ý kiến của mình về vấn đề này.
---------
Giám thị không giải thích gì thêm.
Họ và tên ........ Số báo danh :
HƯỚNG DẪN CHẤM
KHẢO SÁT CHUYÊN ĐỀ LẦN 2. LỚP 11 A 6
NĂM HỌC 2013 – 2014
( Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)
|
Câu |
Nội dung
|
Điểm |
|
I |
Trong chương XV, Hạnh phúc của một tang gia (trích Số đỏ- Vũ Trọng Phụng), tác giả miêu tả từ xa “đám ma gương mẫu” trong câu văn lặp lại nhiều ẩn ý. Hãy chép câu văn và nêu rõ những ẩn ý Vũ Trọng Phụng muốn gửi đến người đọc qua chi tiết đó.
|
2.0 |
|
|
- Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm và bút pháp trào phúng; khái quát chương XV và chi tiết làm nổi bật chủ đề phê phán lối sống đạo đức giả của giới thượng lưu.. |
0,25 |
|
- Nêu chính xác hai câu văn trong đoạn 4. (Nếu sai dấu chấm câu trừ 0,25 đ |
0,5 |
|
|
- Cảnh đám tang được miêu tả theo nhiều góc nhìn: từ xa và cận cảnh; các giác quan; các thủ pháp tả thực và hư cấu, liên tưởng . - Chi tiết Đám cứ đi... nhìn từ xa thể hiện công việc đưa đám tự nhiên, bình thường, không có gì khó khăn, cản trở. Lặp lại trong đoạn 4, dùng thêm trợ từ chủ động “cứ đi” lộ ra sự không bình thường. (ý nghĩa tả thực) - Ý nghĩa trào phúng: tại sao đám cứ đi, không lệ thuộc vào chuyện gì, cái gì, không cần con cháu hay người nào đó làm gì, đám vẫn cứ tiến lên đến nghĩa địa. Đám ma có thể tách hẳn, không liên quan gì đến đám người đưa, đám con cháu và bạn hữu đông đủ và văn minh lịch sự thị thành. - Chi tiết Đám cứ đi... lặp lại tả quy mô “đám ma to, đám ma gương mẫu, tả cụ thể và thoáng qua vài gương mặt con cháu và người thân cụ Tố như đám rước hội. Đám ma làm ai cũng sung sướng, mãn nguyện, từ người trong quan tài cho đến những người đi theo. Người chết và người sống đi với nhau một đoàn nhưng không liên quan gì nhau. Thói đạo đức giả bị phơi bày xót xa, thấm thía. - Đọc đoạn trích và hiểu hình ảnh đám ma gương mẫu, to tát, ta đồng tình với Vũ T rọng Phụng, lên án và chỉ trích một bộ phận thị dân, nhân cơ hội nhà có người chết để tổ chức ma chay linh đình, khoe sự quyền quý, giàu sang, khoe danh và kiếm lợi... |
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25 |
|
|
II |
Anh (chị) suy nghĩ gì về quan niệm sống sau đây: “Chỉ có ước mơ mới giúp ta tạo dựng được tương lai.” (Vic-to Huy-gô, nhà văn Pháp) |
3,0 |
|
|
- Giải thích + Giải thích khái niệm ước mơ và hiện thực (Ước mơ là mong muốn thiết tha điều tốt đẹp trong tương lai về vật chất, về tinh thần.... Hiện thực là cái tồn tại trong thực tế có thật. Tương lai là những hiện thực sẽ xẩy ra, có thể xảy ra, là cuộc sống, công danh...) + Câu nói khẳng định vai trò quan trọng của dự kiến, mong ước. Không có mơ ước, mục đích, không có dự định trong suy nghĩ sẽ không có động cơ, không có lý tưởng, không có cảm hứng để phấn đấu xây dựng cuộc đời ngày mai. |
0,5 |
|
- Phân tích và bình luận quan niệm: + Con người sống cần phải có ước mơ. Có ước mơ thì ta mới có đủ sức mạnh để vượt qua những gian lao, thử thách của cuộc sống và có thêm niềm tin vào tương lai, theo đuổi những khát vọng cao đẹp của đời mình… + Ước mơ là những điều chưa xảy ra trong thực tại. Nó mới chỉ là những mô hình còn ở dạng đắp xây trong tương lai. Nhưng thiếu nó, chúng ta sẽ không hình dung được và không định hướng được cuộc sống của mình. ( Dẫn chứng: không có ước mơ->không có mục đích , không có ngày mai) + Mơ ước hão huyền, viển vông không dựa và năng lực và thực tế bản thân sẽ dẫn ta đến thất bại, bi quan, tuyệt vọng. ( Làm giàu nhanh, phi pháp; mơ lấy chồng giàu, mơ lấy vợ đẹp; mơ thi đỗ ...). + Biết mơ ước chân thành nhưng cần phải nỗ lực, quyết tâm thực hiện bằng được theo cách hợp lý, hợp pháp. |
1,5 |
|
|
- Bài học nhận thức và hành động: + Quan niệm của Huy-gô đã đề ra một thái độ sống tích cực. Đáng biểu dương những người sống mà có ước mơ chính đáng và thực hiện ước mơ đó bằng tâm huyết, nghị lực của mình. + Ở một góc độ khác, quan niệm của Huy-gô nhắc nhở những ai sống không có mong muốn những điều tốt đẹp trong tương lai. + Người nào sống mơ mộng, ảo tưởng, tin vào tương lai hão huyền tưởng tượng, mê tín sẽ dẫn đến thất bại, bi quan, tuyệt vọng. |
1,0 |
|
|
III |
Tác phẩm Chí Phèo là hành trình người nông dân lương thiện bị tha hoá hay quá trình từ tha hoá tìm về cuộc sống lương thiện? Anh, chị hãy trình bày ý kiến của mình về vấn đề này. |
5,0 |
|
|
+Giới thiệu tác giả, tác phẩm - “Chí Phèo” là một trong những truyện ngắn đặc sắc nhất của Nam Cao và văn học Việt Nam giai đoạn trước cách mạng năm 1945. - Bàn về tác phẩm này, có rất nhiều ý kiến khác nhau. Có người nói tác phẩm Chí Phèo là hành trình người nông dân từ lương thiện bị tha hoá. Ý kiến khác lại cho rằng truyện ngắn đề cập tới việc người nông dân từ bi kịch tha hoá đang cố gắng tìm về cuộc sống lương thiện. - Truyện Chí Phèo khẳng định bi kịch người nông dân lương thiện bị tha hóa, tỉnh ngộ nhưng không bằng lòng trở về làm người lương thiện.
|
0,5 |
|
+ Giải thích ý kiến Đề bài đề cập vấn đề quá trình tha hóa và trở về làm người lương thiện của Chí Phèo. Tuổi trẻ cô đơn làm người nông dân hiền lành, khỏe mạnh, nhân vật Chí Phèo bị nhà tù biến thành lưu manh, thành quỷ dữ của làng Vũ Đại. Tình yêu với thị Nở đánh thức con người chân chính nhưng xã hội đương thời không chấp nhận, Chí Phèo không bằng lòng trở về, giết kẻ thù và tự sát. Giá trị nhân đạo mới mẻ và sâu sắc của tác phẩm thể hiện qua cuộc đời nhân vật Chí Phèo |
1,0 |
|
|
+ Phân tích và bình luận - Chí Phèo vốn là một người nông dân hiền lành lương thiện. Tuổi thơ bơ vơ, khó nhọc của Chí Phèo.Tuổi thanh niên làm thuê cho nhà Bá Kiến tuy vất vả nhưng chăm chỉ, hiền lành và nhiều khát khao, mơ ước bình dị. - Quá trình tha hoá của Chí Phèo. Đi tù về, Chí Phèo trở thành một con người khác: cước giật, rạch mặt, ăn vạ...Trở thành tay sai, công cụ đắc lực trong tay Bá Kiến. Chí Phèo bị trượt dốc khỏi lương thiện, trở thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại, bị cả làng xa lánh.
- Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người. Vai trò của thị Nở trong quá trình thức tỉnh thiên lương, khát vọng sống lương thiện, tình yêu của Chí Phèo. Bi kịch hoàn toàn tan vỡ khi Chí Phèo bị thị Nở từ chối tình yêu, cánh cửa trở về với cuộc sống làm người hoàn toàn khép lại. Đỉnh điểm của bi kịch là hành động giết Bá Kiến và tự vẫn của Chí Phèo |
2,5 |
|
|
|
+ Đánh giá chung - Bi kịch của Chí Phèo là bi kịch của người nông dân lương thiện bị tha hoá. Nhưng từ trong sự tha hoá họ vẫn khao khát một cuộc sống lương thiện và khao khát sự trở về với cuộc sống bình thường, lương thiện của người nông dân. Đó chính là giá trị nhân đạo sâu sắc và mới mẻ của Nam Cao. - Đặc sắc về nghệ thuật: Xây dựng nhân vật điển hình. Kết cấu mới mẻ, phóng túng. Cốt truyện và các tình tiết hấp dẫn; đầy kịch tính. Ngôn ngữ sống động. Giọng điệu phong phú, biến hoá, linh hoạt... |
1,0 |
-Hết-
|
|
|
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ I Ngày 16 – 12 - 2013 Lớp: 11 – Bổ túc văn hóa Môn: NGỮ VĂN
|
Câu 1. (2 điểm)
Hãy nêu ý nghĩa các nhan đề của truyện ngắn Chí Phèo (Nam Cao).
Câu 2. Nghị luận xã hội (3 điểm):
“Bạn có yêu đời không? Vậy đừng phung phí thời gian vì chất liệu cuộc sống làm bằng thời gian.” ( Franklin)
Quan điểm của anh ( chị ) về ý kiến trên như thế nào ? Hãy trình bày bằng một bài văn ngắn khoảng một trang giấy thi.
Câu 3. Nghị luận văn học (5 điểm):
Cảm nhận vẻ đẹp hình tượng nhân vật Huấn Cao trong truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân
-Hết-
ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM lớp 11
|
Câu |
Nội dung |
Điểm |
|
1 |
Hãy nêu ý nghĩa các nhan đề của truyện ngắn Chí Phéo (Nam Cao). |
2đ |
|
|
- Cái lò gạch cũ: Hình ảnh tượng trưng cho sự bế tắc trong số phận của những thế hệ người dân nghèo bị đầy vào bi kịch tha hóa. - Đôi lứa xứng đôi: Do nhà xuất bản tự ý đặt, nhấn mạnh mối tình của Chí Phèo và Thị Nở. - Chí Phèo: Nổi bật hình tượng nhân vật chính của tác phẩm. |
0.75
0.5
0.75 |
|
2 |
“Bạn có yêu đời không? Vậy đừng phung phí thời gian vì chất liệu cuộc sống làm bằng thời gian.” ( Franklin) Quan điểm của anh ( chị ) về ý kiến trên như thế nào ? Hãy trình bày bằng một bài văn ngắn khoảng 1 trang giấy thi.
|
3đ |
|
|
I. Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách viết một bài văn NLXH ngắn, lập luận chặt chẽ, logic, dẫn chứng thuyết phục, văn sinh động, không sai lỗi dùng từ, đặt câu. |
|
|
II. Yêu cầu về nội dung: Học sinh có thể có nhiều cách trình bày khác nhau nhưng phải nêu được các ý cơ bản sau: |
|
|
|
- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận. - Ý nghĩa câu nói: hãy biết quý trọng thời gian. - Phải biết sử dụng thời gian một cách khoa học, hợp lý, hữu ích. - Phê phán những người phung phí thời gian, cũng là phung phí cuộc sống |
0.5 1.0 1.0 0.5 |
|
|
3 |
Cảm nhận vẻ đẹp hình tượng nhân vật Huấn Cao trong truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân. |
5đ |
|
|
I.Yêu cầu về kĩ năng: Học viên biết cách làm một bài nghị luận phân tích nhân vật. Bài viết có bố cụ rõ ràng, lập luận chặt chẽ, nêu cảm nghĩ chân thực, dẫn chứng chính xác, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu; viết chữ rõ ràng, trình bày sạch sẽ.
|
|
|
|
II.Yêu cầu về kiến thức: - Giới thiệu vài nét vế tác giả Nguyễn Tuân, tác phẩm Chữ người tử tù và nhân vật Huấn Cao. - Tóm tắt ngắn gọn nội dung tác phẩm. - Phân tích được vẻ đẹp nhân cách, khí phách và tài hoa của Huấn Cao. - Nghệ thuật: Xây dựng nhân vật, chọn lọc chi tiết, tình huống độc đáo, ngôn ngữ tạo sắc thái cổ kính... - Cảm nhận về nhân vật Huấn Cao. |
0.5
0.5 3.0
0.5 0.5 |
|
Lưu ý: Chỉ cho điểm tối đa những bài đạt yêu cầu cả về kĩ năng và kiến thức. |
|
SỞ GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH LỚP 11
QUẢNG BÌNH NĂM HỌC 2012-2013
ĐỀ CHÍNH THỨC Môn thi: NGỮ VĂN
Câu 1 (4,0 điểm)
Có ba cách để tự làm giàu mình: mỉm cười, cho đi và tha thứ.
(Theo: Hạt giống tâm hồn - NXB Tổng hợp TP HCM, 2008)
Những suy ngẫm của anh /chị về quan niệm trên.
Câu 2 (6,0 điểm)
Bàn về lao động nghệ thuật của nhà văn, Mác-xen Pruxt cho rằng:
Một cuộc thám hiểm thực sự không phải ở chỗ cần một vùng đất
mới mà cần một đôi mắt mới.
Anh/chị hãy trình bày ý kiến của mình về nhận định trên ?
...............................HẾT................................
HƯỚNG DẪN CHẤM
(Gồm có 03 trang)
- Giám khảo căn cứ vào nội dung triển khai và mức độ đáp ứng các yêu cầu về kỹ năng để cho từng ý điểm tối đa hoặc thấp hơn.
- Điểm toàn bài là tổng số điểm của hai câu, không làm tròn số, có thể cho: 0; 0,25; 0,5; 0,75...đến tối đa là 10.
- Cần khuyến khích những bài viết có lập luận chặt chẽ, văn viết sáng tạo, giàu cảm xúc, trình bày sạch đẹp, chuẩn chính tả.
- Những nội dung để trong dấu (...) chủ yếu chỉ có tính gợi ý, không buộc học sinh phải trình bày tương tự; giám khảo cần linh động khi vận dụng đáp án.
|
Câu |
Yêu cầu về nội dung |
Điểm |
|
1 4,0đ |
HS có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cần phải hiểu đúng và bàn luận được ý nghĩa câu nói. Bài viết phải chân thành, thể hiện được sự hiểu biết và nhận thức sâu sắc đối với vấn đề, đồng thời biết đưa ra những suy ngẫm cần thiết cho bản thân để hoàn thiện nhân cách. a. Giải thích ý nghĩa câu nói HScần chỉ rõ: - Tự làm giàu mình: tự nuôi dưỡng và bồi đắp tâm hồn mình Mỉm cười: biểu hiện của niềm vui, sự lạc quan, yêu đời Cho đi: là biết quan tâm, chia sẻ với mọi người Tha thứ: là sự bao dung, độ lượng với lỗi lầm của người khác - Ý cả câu: Tâm hồn con người sẽ trở nên trong sáng, giàu đẹp hơn nếu biết lạc quan, sẻ chia và độ lượng với mọi người. b. Bàn luận về ý nghĩa câu nói HS khẳng định tính đúng đắn của vấn đề trên cơ sở triển khai những nội dung sau: - Lạc quan, yêu đời giúp con người có sức mạnh để vượt lên những khó khăn, thử thách trong cuộc sống, có niềm tin về bản thân và hướng đến một khát vọng sống tốt đẹp (HS lấy dẫn chứng, phân tích). - Biết quan tâm, chia sẻ, con người đã chiến thắng sự vô cảm, ích kỷ để sống giàu trách nhiệm và yêu thương hơn (HS lấy dẫn chứng, phân tích). - Biết bao dung, độ lượng, con người sẽ trút bỏ đau khổ và thù hận để sống thanh thản hơn và mang lại niềm vui cho mọi người (HS lấy dẫn chứng, phân tích). - Ngoài sự lạc quan, sẻ chia, độ lượng con người còn có thể bồi đắp, và nuôi dưỡng tâm hồn mình bằng những ứng xử tốt đẹp khác (HS lấy dẫn chứng, phân tích). c. Bài học nhận thức và hành động: - Sự giàu có về tâm hồn có ý nghĩa quyết định sự hoàn thiện nhân cách của mỗi người. Cần có ý thức gìn giữ và bồi đắp để đời sống tinh thần, tình cảm của bản thân không bị xói mòn và chai sạn bởi mặt trái của cuộc sống hiện đại. - Để làm được điều đó, phải bắt đầu từ những thái độ sống tích cực, có ý nghĩa với mình và mọi người. |
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
|
|
2 6,0 đ |
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cơ bản đạt được các nội dung sau: a. Giải thích vấn đề - Cuộc thám hiểm thực sự: quá trình lao động nghệ thuật của nhà văn để sáng tạo nên tác phẩm đích thực. - Vùng đất mới: hiện thực đời sống chưa được khám phá - Đôi mắt mới: cái nhìn và cách cảm thụ đời sống mới mẻ - Hàm ý câu nói: Trong quá trình sáng tạo, điều cốt yếu là nhà văn phải có cái nhìn và cách cảm thụ độc đáo, giàu tính phát hiện về con người và cuộc đời. b. Khẳng định vấn đề (HS dựa vào tri thức lí luận về đặc trưng phản ánh của văn học, phong cách nghệ thuật của nhà văn, tư chất nghệ sĩ ... để triển khai luận điểm). - Trong sáng tác văn học, đề tài mới chưa phải là cái quyết định giá trị của một tác phẩm. + Đề tài chính là phạm vi hiện thực đời sống được phản ánh trong tác phẩm. Với một đề tài mới nhưng nhà văn chỉ sao chép nguyên xi theo lối chụp ảnh thì không mang lại giá trị đích thực cho tác phẩm. + HS lấy dẫn chứng: (Phong trào Thơ mới đã hướng đến đề tài mới là thế giới của cái tôi cá nhân cá thể song không phải tác phẩm nào cũng có giá trị...). - Giá trị tác phẩm và phong cách nghệ thuật của nhà văn được quyết định bởi cái nhìn và cách cảm thụ đời sống của người cầm bút . + Dù đề tài cũ nhưng bằng cái nhìn độc đáo, giàu tính phát hiện và khám phá, nhà văn có thể thấu suốt bản chất đời sống, mang lại cho tác phẩm giá trị tư tưởng sâu sắc. + HS chọn dẫn chứng và phân tích: (Chí Phèo, không chỉ là nỗi khổ vật chất mà đau đớn hơn là bi kịch tinh thần, nỗi đau bị cướp đi cả nhân hình lẫn nhân tính, bị cự tuyệt quyền làm người. Nhà văn còn phát hiện được đốm sáng nhân tính ẩn chứa bên trong cái lốt quỷ dữ của Chí Phèo...) (Vội vàng là kết quả của cái nhìn tươi mới, của cặp mắt “xanh non, biếc rờn” trước vẻ đẹp mùa xuân, đã bày ra trước mắt người đọc một thiên đường mặt đất, một bữa tiệc trần gian. Hơn nữa, với nhận thức mới mẻ về thời gian tuyến tính, nhà thơ đã đề xuất một quan niệm sống tích cực...) c. Mở rộng, nâng cao vấn đề - Nếu đã có cái nhìn giàu tính khám phá, phát hiện lại tiếp cận với một đề tài mới mẻ thì sức sáng tạo của nhà văn và giá trị độc đáo của tác phẩm càng cao. Vì thế, coi trọng vai trò quyết định của “đôi mắt mới” nhưng cũng không nên phủ nhận ý nghĩa của “vùng đất mới” trong thực tiễn sáng tác. - Để có cái nhìn và cách cảm thụ độc đáo, nhà văn cần trau dồi tài năng (sự tinh tế, sắc sảo...), bồi dưỡng tâm hồn (tấm lòng, tình cảm đẹp với con người và cuộc đời...) và xác lập một tư tưởng, quan điểm đúng đắn, tiến bộ. |
0,25
0,25 0,25
0, 25
0,5
0,25
0,25
1,0
0,5
1,5 0, 5
0, 5
|
............................HẾT.............................
Khuất Văn Hiếu @ 20:07 29/03/2014
Số lượt xem: 1451
- Đề thi HSG Văn lớp 10 năm 2013 (15/04/13)

lời nhắn từ trái tim